صارم آنلاین – ایران و یمن اکنون بر دو مسیر کلیدی انتقال نفت تسلط دارند و تهران در حال فراهم کردن زمینه برای یک پیروزی دیپلماتیک است؛ پیروزیای که میتواند جایگاه و اعتبار جمهوری اسلامی را ارتقا دهد.
به گزارش سرویس ترجمه صارم آنلاین، مسیرهای صادرات نفت از خاورمیانه رو به کاهش گذاشتهاند. قیمت انرژی بهشدت در حال افزایش است. و ممکن است کشورهای همسایه ایران در آستانه آن باشند که نوعی از اعمال حاکمیت یا اختیار تهران بر تنگه هرمز را به رسمیت بشناسند.
در طول هفته گذشته، ایران و حوثیها با تشدید اقدامات نظامی، هرگونه احساس ثبات حداقلی در منطقه را برهم زدهاند. این وضعیت بهویژه در یمن چشمگیر بوده است. این تحولات در حال تغییر دادن موازنه و شتاب جنگ ایران و ایالات متحده به نفع تهران است.
این تغییر ممکن است تعیینکننده نباشد. جمهوری اسلامی همچنان با فشار اقتصادی عظیمی روبهروست؛ محاصره دریایی جاری آمریکا علیه بنادر جنوبی ایران و دور جدید و فزاینده تحریمها، این کشور را تحت فشار قرار داده است.
با این حال، مجموعهای از حملات در روزهای اخیر دامنه درگیری را گسترش داده است. تحلیلگران میگویند این امر ممکن است دست تهران را، دستکم در شرایط کنونی، برای اعمال فشار و چانهزنی بیشتر باز کرده باشد.
حوثیهای یمن روز جمعه کنترل یک جزیره در دریای سرخ را به دست گرفتند و از این طریق موضعی راهبردی برای مختل کردن کشتیرانی در یک آبراه حیاتی دیگر که برای انتقال نفت از خاورمیانه اهمیت دارد، به دست آوردند.
گرگوری برو، تحلیلگر ارشد گروه اوراسیا، گفت: موفقیت حوثیها در یمن، دوباره کفه ترازو را به نفع ایران سنگین کرده است.
به گفته او، ایران توانسته است «بدون بازگرداندن شرایط به یک جنگ تمامعیار، که به احتمال زیاد حکومت در این مقطع خواهان آن نیست، وضعیت موجود را تغییر دهد.»
قیمت نفت روز جمعه برای مدت کوتاهی به حدود ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسید؛ رقمی که تقریباً ۵۰ درصد بالاتر از سطح قیمتها پیش از جنگ است. این موضوع اهرم فشار بیشتری در اختیار ایران قرار میدهد، زیرا قیمت بالای انرژی برای رئیسجمهور دونالد ترامپ یک خطر سیاسی محسوب میشود؛ بهویژه در شرایطی که حزب او در پاییز به سوی انتخابات پیش میرود.
عربستان سعودی، بزرگترین صادرکننده نفت جهان، از زمانی که ایران در اوایل جنگ عملاً تنگه هرمز را بست، بیش از پیش به دریای سرخ متکی شده است. اما حوثیها در ماه جولای اعلام کردند که کشتیهای سعودی را محاصره خواهند کرد؛ آنها به کشتیهای در حال عبور در دریای سرخ شلیک کرده و به تأسیسات نفتی در داخل خاک این کشور حمله کردهاند.
صادرات نفت عربستان سعودی در ماه گذشته به پایینترین سطح خود در حداقل ۱۳ سال اخیر سقوط کرد. در ادامه مشکلات این کشور، وزارت انرژی عربستان اعلام کرد که فعالیت یک خط لوله انتقال نفت به بنادر عربستان در دریای سرخ، پس از حمله پهپادی از داخل خاک عراق در روز جمعه بهطور موقت متوقف شد.
مشخص نبود چه کسی پشت این حمله قرار داشته است، اما عربستان سعودی در گذشته گروههای مسلح در عراق را به حمله به زیرساختهای انرژی خود متهم کرده است و ترامپ روز شنبه ادعا کرد که ایران «احتمالاً» مسئول این حمله بوده است.
از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ماه فوریه، تضمین امنیتی دیرینه آمریکا برای متحدانش در منطقه خلیج فارس کمتر از گذشته قابل اتکا به نظر میرسد، زیرا این کشورها که میزبان پایگاهها و تاسیسات واشنگتن هستند، هدف حملات موشکی و پهپادی تهران قرار گرفتهاند.
به گفته مقامهای مطلع، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، از ترامپ خواسته بود علیه حوثیها اقدام نظامی انجام دهد، اما رئیسجمهور آمریکا اعلام کرده بود که حاضر به انجام چنین کاری نیست. ترامپ روز شنبه گفت حوثیها به دولت او اطلاع دادهاند که نمیخواهند با ایالات متحده وارد درگیری شوند.
تردد کشتیها از تنگه هرمز همچنان بسیار کمتر از میزان آن پیش از جنگ است، هرچند تعداد محدودی از کشتیها با کمک اسکورتهای دریایی آمریکا توانستهاند از این تنگه عبور کنند.
بهنام بن طالبلو، کارشناس ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن که موضعی تندروانه در قبال تهران دارد، گفت این وضعیت به معنای آن بود که ایران بخشی از اهرم فشار خود در تنگه هرمز را از دست میداد.
او گفت که تهران اکنون در حال پس گرفتن آن در «جاهای دیگر» است.
«راهبرد نظامی ایران هم تشدیدکننده تنش است و هم قابل پیشبینی. مسئله، تشدید تنش در حوزههای مختلف برای تهرانِ روزبهروز ریسکپذیرتر است.»
ایران همچنین حملات خود علیه کشتیهای جنگی آمریکا را که در خلیج فارس گشتزنی میکنند، افزایش داده است. محسن رضایی، مقام ارشد امنیت ملی ایران، گفت تهران نخستین موشک ضدکشتی خود علیه یک کشتی آمریکایی را آزمایش کرده است. ارتش آمریکا نیز در پاسخ به حملات ایران علیه کشتیهای جنگی خود، چندین نفتکش حامل نفت خام ایران را منهدم کرد.
طالبلو تاکید کرد که حملات ایران بسیار پرخطر بودهاند.
«این سامانههای پرسرعت و پروازی که در ارتفاع بالا حرکت میکنند، میتوانند از مناطق دورتر در داخل خاک شلیک شوند و اگر به یک شناور آمریکایی اصابت کنند، ممکن است تلفات جانی قابلتوجهی به بار آورند.»
اقدامات ایران در منطقه همچنین اجلاس بریکس، متشکل از اقتصادهای نوظهور، را که این آخر هفته در دهلی نو برگزار شد، پیچیدهتر کرد. نارندرا مودی، نخستوزیر هند، از مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، خواست «آزادی کشتیرانی و تجارت» را تضمین کند. واردات سوخت هند نیز به دلیل ادامه این درگیری در معرض تهدید قرار گرفته است.
پزشکیان از سخنرانی خود در یکی از برنامههای این اجلاس استفاده کرد تا آمریکا را مورد انتقاد قرار دهد.
«چه کسی گفته است که [آمریکا] باید برای تمام دنیا تصمیم بگیرد، اینکه دیگران هیچ حقی ندارند و هر چیزی را که آنها میخواهند، همه باید از آن اطاعت کنند؟ ما چنین چیزی را نخواهیم پذیرفت.»
در آنچه میتواند تصویری بالقوه بسیار نمادین از چگونگی تبدیل شدن راهبرد نظامی نامتقارن تهران به دستاوردهای ملموس باشد، ایران و عمان قرار است روز دوشنبه همراه با دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس برای گفتوگو درباره تنگه هرمز دیدار کنند.
مقامهای ایرانی و عمانی طی هفتههای گذشته درباره یک توافق مشترک برای مدیریت تنگه هرمز در حال گفتوگو بودهاند، هرچند تهران تأکید کرده است که حتی چنین توافقی نیز به معنای بازگشایی کامل تنگه هرمز برای تردد کشتیهای تجاری نخواهد بود.
هنوز مشخص نبود که اگر این نشست اصلاً برگزار شود، چه نتیجهای ممکن است از آن حاصل شود. بحرین، یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس که میزبان یک پایگاه نظامی بزرگ آمریکاست و در طول جنگ مورد حمله ایران قرار گرفته، روز شنبه اعلام کرد که در این نشست شرکت نخواهد کرد.
دنی سیترینوویچ، افسر بازنشسته اطلاعاتی اسرائیل که در زمینه ایران تخصص دارد، در شبکههای اجتماعی نوشت: اگر این نشست برگزار شود، بازتابی از ناامیدی عمیق در سراسر خلیج فارس از واشنگتن و سیاست آمریکا در منطقه خواهد بود.
به گفته سیترینوویچ، آنها مجبور شدهاند میان دو گزینه انتخاب کنند: «مواجههای بیپایان و بدون چشمانداز سیاسی مشخص برای خاتمه آن؛ مواجههای که منطقه را بیثبات میکند و هزینههای اقتصادی هنگفتی به بار میآورد»، و پذیرش نوعی از بهرسمیتشناختن اقتدار ایران بر تنگه هرمز، به امید بازگرداندن ثبات.
طالبلو در ادامه افزود: تهران ماهها صرف حمله مستقیم و غیرمستقیم به این کشورها و ایجاد شرایطی کرد که به کاهش شدید درآمدها و ناتوانی در صادرات نفت منجر شد.
تهران بارها نسبت به استفاده از خاک و حریم هوایی کشورهای منطقه توسط آمریکا برای یورش به ایران هشدار داده بود، ولی حملات متعددی از حریم کشورهای همسایه در طول جنگ چهل روزه علیه ایران انجام شد. تهران بارها بر تقویت روابط با همسایگان تاکید کرده و اعلام نموده که فقط و فقط پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه را هدف قرار میدهد. سفیر و نماینده دائم ایران نزد سازمان ملل متحد خواستار غرامت از سوی پنج کشور منطقه شامل بحرین، عربستان، قطر، امارات و اردن به دلیل مشارکت در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران شده است.
طالبلو گفت که اکنون ایران تلاش میکند «موضعی مساعدتر، مبتنی بر تمکین در برابر تهران را در میان عناصری از نظم آمریکایی در منطقه را تثبیت نماید».
این خبر را اینجا ببینید.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید